Liệu Việt Nam có đủ sức đứng vững nếu một cuộc khủng hoảng địa chính trị khiến nguồn nhập khẩu năng lượng bị gián đoạn trong nhiều tháng liên tiếp?
Ngày 4/8/2026, tại Phiên toàn thể của Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường đã đưa ra một thông điệp đáng chú ý khi nhấn mạnh rằng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia không còn đơn thuần là nhiệm vụ của ngành năng lượng mà phải trở thành chiến lược phối hợp giữa doanh nghiệp, Chính phủ và ngành ngoại giao. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và cạnh tranh nguồn tài nguyên ngày càng gay gắt, Petrovietnam đề xuất ba trụ cột hợp tác trọng tâm nhằm tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng.
Ba trụ cột này gồm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu năng lượng sơ cấp, phát triển và xuất khẩu năng lượng mới cùng năng lượng xanh, đồng thời xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng chiến lược quốc gia. Đây được xem là định hướng kết hợp giữa an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và chuyển dịch năng lượng trong dài hạn.
Bảng tổng hợp ba trụ cột chiến lược
Trụ cột Mục tiêu
Đa dạng nguồn nhập khẩu Giảm phụ thuộc vào một khu vực cung cấp dầu thô, LNG và nhiên liệu chiến lược
Phát triển năng lượng mới Thúc đẩy điện gió ngoài khơi, LNG, hydro và các ngành năng lượng xanh hướng tới xuất khẩu
Dự trữ năng lượng quốc gia Xây dựng hệ thống kho dự trữ dầu thô, LNG và nhiên liệu chiến lược để ứng phó khủng hoảng
Theo Petrovietnam, mặc dù năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên sau 11 năm sản lượng khai thác dầu thô trong nước tăng trở lại, nguồn dầu khí nội địa hiện mới chỉ đáp ứng khoảng 35 đến 40 phần trăm nhu cầu của các nhà máy lọc dầu và nền kinh tế. Điều này đồng nghĩa khoảng 60 đến 65 phần trăm nhu cầu vẫn phải phụ thuộc vào nhập khẩu.
Bảng cân đối nguồn cung dầu thô
Chỉ tiêu Tỷ lệ
Nguồn dầu khí trong nước Khoảng 35 đến 40 phần trăm
Nguồn nhập khẩu Khoảng 60 đến 65 phần trăm
Thực tế thời gian qua cho thấy các xung đột tại Trung Đông từng khiến việc nhập khẩu dầu từ khu vực này gặp khó khăn. Trong khi đó, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn sử dụng hoàn toàn nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông. Nhờ sự phối hợp giữa Chính phủ, Bộ Ngoại giao và Petrovietnam, nguồn cung đã được mở rộng sang châu Mỹ và châu Phi, giúp nhà máy duy trì vận hành trên 100 phần trăm công suất, hạn chế nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu trong nước.
Không chỉ tập trung vào nhập khẩu, Petrovietnam cũng xác định điện gió ngoài khơi là lợi thế cạnh tranh dài hạn của Việt Nam. Với đường bờ biển dài cùng hệ thống hạ tầng dầu khí ngoài khơi đã được đầu tư trong nhiều thập kỷ, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển ngành công nghiệp điện gió quy mô lớn và hướng tới xuất khẩu điện sạch trong khu vực Đông Nam Á.
Song song với đó, việc xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng chiến lược được xem là lớp phòng vệ quan trọng trước các biến động toàn cầu. Petrovietnam cho biết tập đoàn hiện sở hữu hệ thống kho cảng, đường ống, bể chứa cùng đội ngũ kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành đủ năng lực để phối hợp cùng Nhà nước hình thành mạng lưới dự trữ quốc gia đối với dầu thô, LNG và các nhiên liệu chiến lược.
Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất tăng cường hợp tác Chính phủ với Chính phủ nhằm thu hút các quốc gia đối tác đầu tư kho dự trữ dầu thô và sản phẩm năng lượng tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ tăng khả năng dự phòng năng lượng mà còn mở ra cơ hội phát triển trung tâm logistics năng lượng phục vụ cả thị trường khu vực.
Ngoài ba trụ cột chiến lược, Petrovietnam cũng kiến nghị ba nhóm giải pháp gồm đưa ngoại giao năng lượng trở thành nội dung trọng tâm của ngoại giao kinh tế, tăng cường chia sẻ thông tin chiến lược về thị trường và địa chính trị, đồng thời hoàn thiện cơ chế để huy động nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế phục vụ các dự án điện gió ngoài khơi, LNG, điện hạt nhân và dự trữ năng lượng.
Trong bối cảnh Quy hoạch điện VIII đang thúc đẩy phát triển điện khí LNG, điện hạt nhân và năng lượng tái tạo, các đề xuất của Petrovietnam cho thấy định hướng không chỉ bảo đảm nguồn cung trước mắt mà còn xây dựng nền tảng để Việt Nam chủ động hơn trước các biến động quốc tế, giảm phụ thuộc vào một khu vực cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp năng lượng trong nhiều thập kỷ tới.
#Petrovietnam #AnNinhNangLuong #NgoaiGiaoNangLuong #LNG #DienGioNgoaiKhoi #DienHatNhan #PVGAS #PVEP #NangLuongXanh #NangLuongMoi #QuyHoachDienVIII #Vietnam
