Việt Nam đã thực sự trở thành cường quốc đóng tàu, hay vị trí thứ tư mới chỉ phản ánh bước khởi đầu trong một thị trường vẫn bị ba quốc gia Đông Bắc Á áp đảo tuyệt đối?
Theo bảng số liệu về sản lượng đóng tàu thương mại trong Báo cáo Vận tải biển 2025 của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển, Việt Nam đứng thứ tư thế giới trong năm 2024 nếu xếp theo tổng dung tích tàu được bàn giao. Sản lượng của Việt Nam đạt 720.884 GT, tương đương khoảng 1,01 phần trăm toàn cầu, cao hơn Philippines với 668.207 GT.
Xếp hạng năm 2024 Quốc gia Sản lượng đóng tàu Tỷ trọng toàn cầu
1 Trung Quốc 39.118.358 GT 54,57 phần trăm
2 Hàn Quốc 20.090.872 GT 28,02 phần trăm
3 Nhật Bản 9.002.442 GT 12,56 phần trăm
4 Việt Nam 720.884 GT 1,01 phần trăm
5 Philippines 668.207 GT 0,93 phần trăm
Số liệu cho thấy vị trí thứ tư là dấu mốc đáng chú ý nhưng khoảng cách với ba quốc gia dẫn đầu vẫn rất lớn. Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản cộng lại chiếm khoảng 95,15 phần trăm sản lượng đóng tàu thương mại toàn cầu. Vì vậy, cụm từ top 4 cần được hiểu đúng là thứ hạng theo tổng dung tích tàu thương mại được bàn giao trong năm 2024, không phải thứ hạng về doanh thu, số đơn hàng, giá trị công nghệ, tàu quân sự hay năng lực sửa chữa tàu. UNCTAD
Thông tin Việt Nam tăng từ vị trí thứ bảy năm 2023 lên thứ tư năm 2024 chưa phù hợp với dữ liệu cùng hệ đo lường. Số liệu UNCTAD cho thấy sản lượng năm 2023 của Việt Nam đạt 513.080 GT, đứng sau Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Philippines, tương ứng vị trí thứ năm trong nhóm quốc gia được thống kê. Sang năm 2024, sản lượng tăng khoảng 40,5 phần trăm và vượt Philippines để lên vị trí thứ tư.
Một dấu mốc khác của ngành đóng tàu trong nước là dòng tàu hàng rời Trường Minh Dream 65.000 DWT do Công ty TNHH MTV Đóng tàu Nam Triệu đóng tại Hải Phòng. Trường Minh Dream 01 dài 199,99 m, được hạ thủy vào tháng 5 năm 2024 và được giới thiệu là tàu hàng rời lớn nhất từng được chế tạo tại một nhà máy đóng tàu Việt Nam vào thời điểm đó. Tàu do Công ty CP Kỹ thuật đóng tàu Việt Nam và Bluetech Finland thiết kế, dưới sự giám sát của tổ chức đăng kiểm ClassNK. Thông tấn xã Việt Nam
Ngày 24 tháng 12 năm 2025, Nam Triệu tiếp tục hạ thủy Trường Minh Dream 02 thuộc cùng dòng tàu. Tàu có trọng tải 65.000 DWT, tổng dung tích 35.823 GT, chiều dài 200 m, chiều rộng 32,26 m và mớn nước thiết kế 11,3 m. Đây là bước nối tiếp năng lực đã được xác lập với Trường Minh Dream 01, vì vậy không nên mô tả Dream 02 là lần đầu Việt Nam đóng được tàu hàng lớn nhất từ trước đến nay.
Tàu Ngày diễn ra sự kiện Trọng tải Chiều dài Dấu mốc
Trường Minh Dream 01 Tháng 5 năm 2024 65.000 DWT 199,99 m Tàu hàng rời lớn nhất được đóng tại Việt Nam vào thời điểm hạ thủy
Trường Minh Dream 02 24 tháng 12 năm 2025 65.000 DWT 200 m Tàu thứ hai thuộc dòng tàu hàng rời 65.000 DWT
Song song với đóng tàu, khu bến cảng Lạch Huyện tại Hải Phòng đã ghi nhận hai lần nâng kỷ lục tiếp nhận tàu container trong năm 2026. Ngày 22 tháng 4 năm 2026, Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng tiếp nhận COSCO SHIPPING AQUARIUS dài 400 m, trọng tải khoảng 197.087 DWT. Đây là tàu lớn nhất từng cập cảng biển Hải Phòng tại thời điểm đó. Báo Điện tử Chính phủ
Ngày 23 tháng 6 năm 2026, kỷ lục tiếp tục được nâng lên khi MATZ MAERSK cập bến số 5 và số 6. Theo Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng, tàu có trọng tải 213.970,8 DWT trong trạng thái giảm tải, dài 399,2 m và sức chở khoảng 18.270 TEU. Việc tiếp nhận được thực hiện sau khi Bộ Xây dựng chấp thuận chủ trương và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phê duyệt phương án bảo đảm an toàn hàng hải. Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng
Tàu cập Lạch Huyện Ngày cập cảng Trọng tải công bố Sức chở Ý nghĩa
COSCO SHIPPING AQUARIUS 22 tháng 4 năm 2026 Khoảng 197.087 DWT Khoảng 20.000 TEU Lập kỷ lục tàu lớn nhất cập cảng Hải Phòng tại thời điểm đó
MATZ MAERSK 23 tháng 6 năm 2026 213.970,8 DWT khi giảm tải Khoảng 18.270 TEU Phá kỷ lục tiếp nhận tàu container tại Hải Phòng
Hai nhóm thành tựu không nên đánh đồng. Thứ hạng đóng tàu phản ánh sản lượng của các nhà máy trong nước, còn việc đón COSCO SHIPPING AQUARIUS và MATZ MAERSK phản ánh năng lực luồng hàng hải, cầu bến, hoa tiêu, lai dắt và tổ chức khai thác cảng. Khi cùng phát triển, chúng giúp Việt Nam mở rộng công nghiệp hàng hải, tăng khả năng kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc tế và giảm phụ thuộc vào cảng trung chuyển nước ngoài.
Dấu mốc top 4 vì thế rất đáng ghi nhận nhưng chưa đồng nghĩa Việt Nam đã ngang hàng với Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nhật Bản. Giá trị quan trọng nhất nằm ở tốc độ tăng sản lượng, khả năng đóng tàu hàng rời 65.000 DWT và việc hạ tầng cảng biển phía Bắc đã tiếp nhận an toàn những tàu container dài gần 400 m. Đây là nền tảng thực tế để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi công nghiệp đóng tàu và logistics toàn cầu.
