Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành ba dự án độc lập sẽ thực sự giúp đẩy nhanh tiến độ hay bài toán lớn hơn vẫn nằm ở thủ tục đầu tư, nguồn lực và cơ chế phối hợp giữa các dự án
Chiều ngày 24/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập. Có 476 trong tổng số 481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, tương ứng 95,2 phần trăm. (baochinhphu.vn)
Theo nội dung được Báo Điện tử Chính phủ công bố, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được tách thành ba dự án độc lập gồm Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Các dự án sau khi tách được phép kế thừa dữ liệu và kết quả của những công việc liên quan đã thực hiện và được phê duyệt trước đây, nhằm duy trì tính liên tục và hạn chế lãng phí nguồn lực. (baochinhphu.vn)
1. Ba dự án độc lập sau khi tách
Dự án Vai trò theo Nghị quyết
Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 Trở thành dự án đầu tư độc lập
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 Trở thành dự án đầu tư độc lập
Điểm quan trọng cần phân biệt là việc Quốc hội thông qua Nghị quyết tách dự án không đồng nghĩa với việc chủ trương đầu tư mới của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 đã hoàn tất. Việc tách nhằm tạo cơ sở pháp lý để từng dự án có vị trí độc lập và có thể thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư riêng mà không phải phụ thuộc vào tiến độ pháp lý của toàn bộ dự án trước đây. (baochinhphu.vn)
2. Vì sao phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mới
Trước khi Quốc hội biểu quyết, thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Nghị quyết số 41/2009/QH12 được Quốc hội ban hành năm 2009, trước thời điểm Luật Đầu tư công có hiệu lực. Nghị quyết này chưa xác lập đầy đủ các nội dung về chủ trương đầu tư theo hệ thống pháp luật hiện hành, không quy định các dự án thành phần và cũng không xác lập tên riêng của hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Vì vậy, Chính phủ xác định không có đủ cơ sở pháp lý để thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với hai dự án theo cách thông thường. (baochinhphu.vn)
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn tới phương án tách dự án và thực hiện lại trình tự phê duyệt chủ trương đầu tư đối với Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sau khi hai dự án được xác lập độc lập. Theo báo cáo của Chính phủ được Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trình bày, nội dung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc này đã được Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị và được đồng ý về chủ trương. (baochinhphu.vn)
3. Ai có thẩm quyền phê duyệt Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2
Theo phần giải trình của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, căn cứ Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư, dự án nhà máy điện hạt nhân thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương của Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, nếu Ninh Thuận 1 hoặc Ninh Thuận 2 có đề xuất những cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội thì thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư sẽ thuộc Quốc hội. Trình tự và thủ tục khi đó được thực hiện theo pháp luật về đầu tư công hoặc pháp luật về đầu tư. (baochinhphu.vn)
Nội dung Cơ chế được Chính phủ giải trình
Dự án nhà máy điện hạt nhân theo quy định pháp luật hiện hành Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương
Có cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền Quốc hội Quốc hội xem xét, quyết định
Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sau khi tách Thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư của từng dự án
Điều này cho thấy Nghị quyết ngày 24/8/2026 chủ yếu giải quyết nút thắt về cấu trúc pháp lý và trình tự đầu tư. Các bước quyết định chủ trương đầu tư cụ thể của từng nhà máy vẫn phải được thực hiện theo quy định tương ứng sau khi dự án được tách.
4. Tách độc lập nhưng không được vận hành rời rạc
Một vấn đề đáng chú ý là ba dự án tuy có tư cách độc lập về thủ tục nhưng vẫn có nhiều hạng mục, nguồn lực và yêu cầu quản lý liên quan chặt chẽ với nhau.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 72/QĐ-TTg năm 2025 thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân và sau đó kiện toàn thành viên Ban Chỉ đạo tại Quyết định số 1689/QĐ-TTg năm 2025. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ nghiên cứu, chỉ đạo và phối hợp giải quyết các công việc quan trọng, liên ngành liên quan đến việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân. (baochinhphu.vn)
Chính phủ đồng thời bổ sung quy định giao Chính phủ chỉ đạo tổ chức thực hiện các dự án sau khi tách, bảo đảm tiến độ và nguồn lực, xây dựng cơ chế quản lý và điều phối thống nhất, sử dụng hiệu quả hạ tầng kỹ thuật dùng chung, đồng thời xác định rõ trách nhiệm về an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, bảo vệ môi trường, quốc phòng và an ninh. (baochinhphu.vn)
Đây là điểm có ý nghĩa đặc biệt bởi việc độc lập hóa thủ tục đầu tư không đồng nghĩa với tách rời toàn bộ quá trình triển khai. Những yêu cầu về an toàn, hạ tầng dùng chung, tái định cư và quản lý liên ngành vẫn cần được điều phối trên tổng thể chương trình điện hạt nhân Ninh Thuận.
5. Dữ liệu và kết quả công việc cũ không phải làm lại từ đầu
Cơ chế chuyển tiếp là một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết. Chính phủ đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và quy định rằng sau khi được tách độc lập, cơ quan chủ quản và chủ đầu tư của các dự án được sử dụng dữ liệu và kết quả công việc liên quan đã thực hiện trước đây để tiếp tục triển khai theo quy định pháp luật. (baochinhphu.vn)
Quy định này có ý nghĩa trực tiếp đối với tiến độ bởi các dữ liệu và kết quả công việc đã được thực hiện hợp lệ trước đây có thể được kế thừa thay vì mặc nhiên phải thực hiện lại toàn bộ từ đầu. Tuy nhiên, việc sử dụng những kết quả này vẫn phải phù hợp với quy định pháp luật áp dụng cho từng dự án sau khi tách.
6. Nghị quyết số 41/2009/QH12 chưa chấm dứt hiệu lực ngay
Một điểm pháp lý quan trọng là Nghị quyết số 41/2009/QH12 không bị chấm dứt hiệu lực ngay tại thời điểm Quốc hội thông qua việc tách dự án.
Theo giải trình của Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, khi cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Chính phủ sẽ căn cứ nội dung chủ trương đầu tư Ninh Thuận 1 đã được phê duyệt, tình hình chuẩn bị đầu tư của Ninh Thuận 2 cùng các điều kiện thực tế khác để báo cáo Quốc hội về việc chấm dứt hiệu lực của Nghị quyết số 41/2009/QH12. Mục tiêu của cơ chế này là tránh tạo ra khoảng trống pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp. (baochinhphu.vn)
7. Ý nghĩa lớn nhất nằm ở việc tháo nút thắt pháp lý
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập nhằm tạo cơ sở pháp lý xác lập vị trí riêng cho từng dự án, qua đó cho phép thực hiện thủ tục mà không bị phụ thuộc lẫn nhau và đẩy nhanh trình tự triển khai. (baochinhphu.vn)
Vì vậy, tác động trực tiếp của Nghị quyết ngày 24/8/2026 không phải là việc ba dự án lập tức bước vào xây dựng, mà là tạo hành lang pháp lý để từng dự án có thể tiếp tục đi qua các bước chuẩn bị và phê duyệt cần thiết theo quy định hiện hành.
Với tỷ lệ 476 trên 481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, quyết định của Quốc hội đã xác lập một cấu trúc pháp lý mới cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Giai đoạn tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc hoàn thiện chủ trương đầu tư của Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, tổ chức dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cùng khả năng phối hợp thống nhất giữa ba dự án trong các yêu cầu về tiến độ, nguồn lực, hạ tầng, an toàn và an ninh hạt nhân. (baochinhphu.vn)
