Nếu nguồn khí nội địa không còn đủ linh hoạt cho nhu cầu phát điện, LNG có trở thành mắt xích quyết định an ninh năng lượng của Việt Nam trong những năm tới?
Ngày 21/8/2026 tại trụ sở Tổng công ty Khí Việt Nam, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam Lê Mạnh Cường chủ trì buổi làm việc với PV GAS, PV Power, PVFCCo - Phú Mỹ, PVEP và Vietsovpetro nhằm tăng cường phối hợp toàn bộ chuỗi Khí - Điện - Đạm tại Đông Nam Bộ. Trọng tâm không chỉ là bảo đảm đủ khí cho điện và sản xuất phân bón mà còn giải quyết bài toán ngày càng phức tạp giữa khai thác khí nội địa, nhu cầu phát điện biến động và sự tham gia ngày càng lớn của LNG.
1. Hơn 167 tỷ Sm³ khí cho thấy quy mô rất lớn của chuỗi
Theo báo cáo của PV GAS tại cuộc họp, doanh nghiệp đã tiếp nhận lũy kế khoảng 167,6 tỷ Sm³ khí từ PVEP và Vietsovpetro. Trong chuỗi tiêu thụ, khoảng 20,3 tỷ Sm³ đã được cung cấp cho PV Power và khoảng 12,1 tỷ Sm³ cho PVFCCo - Phú Mỹ.
Chỉ tiêu Sản lượng
Khí PV GAS đã tiếp nhận từ PVEP và Vietsovpetro 167,6 tỷ Sm³
Khí đã cung cấp cho PV Power 20,3 tỷ Sm³
Khí đã cung cấp cho PVFCCo - Phú Mỹ 12,1 tỷ Sm³
Khả năng cấp khí cho điện năm 2026 6,4 tỷ Sm³
Nguồn khí nội địa cho điện năm 2026 3,3 tỷ Sm³
LNG cho điện năm 2026 3,1 tỷ Sm³
Khí cấp PVFCCo - Phú Mỹ trong 7 tháng đầu năm 2026 325 triệu Sm³
Dự kiến khí cấp PVFCCo - Phú Mỹ cả năm 2026 590 triệu Sm³
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cơ cấu nguồn khí cho phát điện năm 2026. Trong tổng khả năng cung cấp khoảng 6,4 tỷ Sm³, khí nội địa chiếm khoảng 51,6 phần trăm, trong khi LNG tương đương khoảng 48,4 phần trăm. Khoảng cách giữa hai nguồn chỉ còn khoảng 200 triệu Sm³.
Điều đó cho thấy LNG không còn đơn thuần đóng vai trò nguồn bổ sung nhỏ. Nếu kế hoạch cung ứng được thực hiện theo cơ cấu trên, LNG đã tiến rất gần khí nội địa về quy mô nguồn khí có khả năng cung cấp cho sản xuất điện trong năm 2026.
2. Bài toán khó nằm ở sự lệch nhịp giữa mỏ khí và nhà máy điện
Thách thức của chuỗi Khí - Điện không chỉ nằm ở tổng sản lượng khí mà còn ở thời điểm hệ thống điện cần khí.
Các nhà máy điện khí có thể được huy động tăng mạnh trong thời gian ngắn tùy theo nhu cầu hệ thống điện. Ngược lại, khai thác tại các mỏ khí có những giới hạn kỹ thuật và không thể liên tục tăng giảm sản lượng theo cùng tốc độ với yêu cầu huy động điện.
Khi hai đầu của chuỗi vận hành không đồng bộ, rủi ro xuất hiện ở cả phía khai thác lẫn tiêu thụ. Nguồn khí trong nước có thể không được khai thác ở trạng thái tối ưu, trong khi các nhà máy điện lại cần khả năng nhận thêm nhiên liệu vào đúng thời điểm nhu cầu điện tăng cao.
Đây chính là lý do PV GAS, PVEP, Vietsovpetro và PV Power đang nghiên cứu phương án điều phối linh hoạt hơn, ưu tiên tối ưu nguồn khí nội địa nhưng đồng thời sử dụng LNG để bù phần thiếu hụt khi cần thiết.
3. LNG đang trở thành bộ đệm cho hệ thống năng lượng
Nếu khí nội địa có lợi thế về nguồn cung sẵn có trong nước thì LNG mang lại một lợi thế khác là khả năng đa dạng hóa nguồn cung.
Cơ cấu dự kiến 3,3 tỷ Sm³ khí nội địa và 3,1 tỷ Sm³ LNG cho điện năm 2026 thể hiện rõ mô hình nguồn cung kép đang hình thành. Khí trong nước tiếp tục là nền tảng, còn LNG tạo thêm dư địa để hệ thống phản ứng trước biến động nhu cầu.
Tuy nhiên, LNG chỉ phát huy tác dụng khi toàn bộ chuỗi hạ tầng phía sau đủ năng lực. Khí nhập khẩu phải được tiếp nhận, tồn trữ, tái hóa, vận chuyển và đưa đến khách hàng đúng thời điểm. Vì vậy, năng lực LNG thực tế không thể chỉ được đo bằng lượng nhiên liệu có thể mua trên thị trường quốc tế mà còn phụ thuộc trực tiếp vào công suất của hệ thống kho cảng và đường ống.
Đây cũng là lý do Petrovietnam yêu cầu PV GAS tiếp tục đầu tư hạ tầng và giữ vai trò chủ đạo trong thị trường LNG Việt Nam.
4. Đi trước về hạ tầng là một lựa chọn chiến lược nhưng không ít rủi ro
Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường nhấn mạnh tư duy đầu tư đi trước để tạo lập thị trường. Đây là định hướng đáng chú ý bởi phát triển LNG thường đặt doanh nghiệp trước bài toán lớn giữa nhu cầu hiện tại và nhu cầu tương lai.
Nếu hạ tầng được đầu tư quá chậm, khi nhu cầu điện khí tăng nhanh hệ thống có thể thiếu năng lực tiếp nhận và phân phối LNG. Nhưng nếu đầu tư quá sớm trong khi nhu cầu tiêu thụ chưa đạt kỳ vọng, tài sản hạ tầng có nguy cơ không được khai thác hết công suất trong một giai đoạn nhất định.
Vì thế, kế hoạch nguồn khí trung và dài hạn phải đồng thời tính toán nguồn khí trong nước, LNG, công suất tiếp nhận, khả năng tồn trữ, tái hóa, vận chuyển và nhu cầu thực tế của từng nhóm khách hàng. Đây là bài toán tối ưu toàn chuỗi chứ không thể giải quyết riêng ở một doanh nghiệp.
5. Chuỗi Khí - Điện - Đạm phải vận hành như một hệ thống thống nhất
Điểm quan trọng trong chỉ đạo của Petrovietnam là yêu cầu các đơn vị xử lý vấn đề trên tinh thần cùng thắng và đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
PVEP và Vietsovpetro nằm ở đầu nguồn khai thác. PV GAS đảm nhiệm mắt xích tiếp nhận, xử lý, vận chuyển và cung ứng khí. PV Power sử dụng khí cho phát điện, trong khi PVFCCo - Phú Mỹ cần nguồn khí ổn định cho hoạt động sản xuất đạm.
Hiệu quả của từng doanh nghiệp vì vậy có quan hệ trực tiếp với phần còn lại của chuỗi. Một thay đổi trong huy động điện có thể tác động đến nhu cầu khí của PV Power, từ đó ảnh hưởng phương thức điều phối của PV GAS và kế hoạch khai thác của các đơn vị thượng nguồn.
Đối với sản xuất đạm, yêu cầu ổn định nguồn khí cũng rất lớn. Sau khi nhận khoảng 325 triệu Sm³ trong 7 tháng đầu năm 2026, PVFCCo - Phú Mỹ dự kiến được cấp khoảng 590 triệu Sm³ trong cả năm. Như vậy, khoảng 265 triệu Sm³ còn lại cần được cung cấp trong 5 tháng cuối năm nếu kế hoạch cả năm được hoàn thành.
6. An ninh năng lượng ngày càng phụ thuộc vào khả năng điều phối chứ không chỉ sản lượng
Những số liệu PV GAS công bố cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà bài toán khí cho điện trở nên đa nguồn hơn. Việc có thêm LNG giúp giảm sự phụ thuộc tuyệt đối vào khả năng điều chỉnh của các mỏ khí trong nước, nhưng đồng thời tạo ra yêu cầu cao hơn về thương mại LNG, kho cảng, tái hóa, đường ống và phối hợp vận hành.
Với khả năng cung cấp khoảng 6,4 tỷ Sm³ khí cho điện trong năm 2026, trong đó LNG dự kiến đóng góp tới 3,1 tỷ Sm³, vai trò của PV GAS đang dịch chuyển từ một đơn vị chủ yếu thu gom và phân phối khí nội địa sang mắt xích điều phối một hệ thống nguồn cung đa dạng hơn.
Nếu chuỗi PVEP - Vietsovpetro - PV GAS - PV Power - PVFCCo - Phú Mỹ được vận hành đồng bộ, Việt Nam có thêm khả năng tối ưu nguồn khí trong nước, sử dụng LNG đúng thời điểm và khai thác hiệu quả hơn hạ tầng hiện hữu. Ngược lại, nếu nguồn cung, hạ tầng và nhu cầu phát điện không được lập kế hoạch thống nhất, ngay cả khi có đủ khí trên lý thuyết, hiệu quả của toàn chuỗi vẫn có thể bị hạn chế.
Cuộc làm việc ngày 21/8/2026 vì vậy phản ánh một chuyển dịch quan trọng trong tư duy vận hành ngành khí. Trọng tâm đang chuyển từ câu hỏi có bao nhiêu khí sang bài toán khó hơn là làm thế nào đưa đúng nguồn khí đến đúng khách hàng, đúng thời điểm và với hạ tầng đủ khả năng đáp ứng. Trong cấu trúc mới đó, LNG đang trở thành mắt xích chiến lược và PV GAS được Petrovietnam giao vai trò nòng cốt để dẫn dắt quá trình hình thành thị trường.
