#J10CE #Uzbekistan #TrungQuoc #Nga #TrungA #KhongQuan #ChengduJ10 #VuKhi #QuanSu #DiaChinhTri
Nếu Uzbekistan thực sự chọn tới 24 chiếc J-10CE thay vì tiếp tục phụ thuộc vào tiêm kích Nga, liệu đây có phải dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang từng bước phá vỡ một trong những thành trì quân sự lâu đời nhất của Moscow tại Trung Á?
1. Bốn J-10CE được cho là đã tới Uzbekistan nhưng chưa có xác nhận chính thức
Nhiều nguồn tin quốc phòng và giới quan sát nguồn mở gần đây cho rằng Uzbekistan đã tiếp nhận bốn tiêm kích đa nhiệm Chengdu J-10CE do Trung Quốc sản xuất. Thông tin bắt đầu được chú ý mạnh sau các báo cáo trong tháng 7/2026 và tiếp tục nóng lên khi một hình ảnh mới xuất hiện giữa tháng 8, được cho là ghi lại chiếc J-10CE dành cho Không quân Uzbekistan. Tuy nhiên, bằng chứng công khai hiện vẫn chưa đủ để khẳng định chắc chắn máy bay đã được biên chế tại Uzbekistan. (Meta Defense)
Điểm quan trọng nhất là cả Tashkent lẫn Bắc Kinh đến nay chưa chính thức xác nhận thương vụ hoặc việc bàn giao máy bay. Air Data News cho biết chưa xuất hiện hình ảnh có thể kiểm chứng rõ ràng một chiếc J-10CE mang phù hiệu Uzbekistan đang hoạt động tại một căn cứ không quân có thể xác định ở nước này. Vì vậy, thông tin bốn máy bay đã được bàn giao cần tiếp tục được xem là báo cáo chưa được xác nhận chính thức. (Air Data News)
2. Con số 24 chiếc J-10CE đang thu hút sự chú ý
Các báo cáo đang lưu hành cho rằng Uzbekistan có thể mua tổng cộng 24 chiếc J-10CE và tiếp nhận theo từng giai đoạn. Một số nguồn còn đề cập chương trình huấn luyện phi công Uzbekistan tại Trung Quốc. Truyền thông Uzbekistan cũng đã xem xét các thông tin này nhưng nhấn mạnh Bộ Quốc phòng nước này chưa xác nhận thương vụ. (Kun.uz)
Nếu quy mô 24 máy bay cuối cùng được xác nhận, đây không còn là thương vụ mua một số tiêm kích để thử nghiệm mà có thể trở thành chương trình tái trang bị đáng kể cho lực lượng không quân Uzbekistan.
Nội dung Thông tin đang được báo cáo
Tiêm kích Chengdu J-10CE
Nhà sản xuất Chengdu Aircraft Industry Group
Quốc gia sản xuất Trung Quốc
Số lượng được cho là trong hợp đồng 24 chiếc
Đợt bàn giao được đồn đoán gần đây 4 chiếc
Tình trạng xác nhận Chưa được Uzbekistan và Trung Quốc chính thức xác nhận
Radar AESA
Vũ khí không đối không đáng chú ý PL-10E và PL-15E
Vai trò Tiêm kích đa nhiệm
3. J-10CE có thể tạo bước nhảy lớn cho Không quân Uzbekistan
J-10CE là phiên bản xuất khẩu của J-10C, một tiêm kích một động cơ đa nhiệm hiện đại của Trung Quốc. Máy bay được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động AESA và có thể sử dụng các dòng tên lửa không đối không như PL-10E và PL-15E, đồng thời đảm nhiệm các nhiệm vụ tấn công mặt đất bằng vũ khí dẫn đường. (RG.ru)
Đây là điểm đặc biệt đáng chú ý đối với Uzbekistan. Lực lượng không quân nước này có nền tảng lịch sử dựa nhiều vào các hệ thống có nguồn gốc Liên Xô và Nga như MiG-29 và Su-27. Việc chuyển sang một tiêm kích Trung Quốc thế hệ mới vì thế không đơn giản là thay máy bay cũ bằng máy bay mới mà còn kéo theo thay đổi về huấn luyện, hậu cần, vũ khí, bảo dưỡng và kiến trúc tác chiến. (Kun.uz)
4. Trung Quốc đang thách thức vị trí truyền thống của Nga tại Trung Á
Ý nghĩa lớn nhất của thương vụ tiềm năng nằm ở địa chính trị. Trong nhiều thập niên, Nga có lợi thế rất lớn tại thị trường quốc phòng Trung Á nhờ di sản quân sự Liên Xô. Máy bay chiến đấu, hệ thống phòng không, đào tạo phi công, bảo dưỡng và chuỗi cung ứng của nhiều quốc gia trong khu vực đều có quan hệ sâu với Moscow.
Nếu Uzbekistan thực sự triển khai J-10CE với số lượng lớn, Trung Quốc sẽ không chỉ bán thêm được một loại vũ khí. Bắc Kinh có thể từng bước xây dựng một hệ sinh thái quân sự hoàn chỉnh tại khu vực vốn nằm trong phạm vi ảnh hưởng truyền thống của Nga.
Đáng chú ý, Uzbekistan đã có quan hệ mua sắm các hệ thống phòng không Trung Quốc. Vì vậy, việc bổ sung J-10CE nếu được xác nhận có thể tạo ra mức độ kết nối sâu hơn giữa phòng không mặt đất, không quân, huấn luyện và hậu cần có nguồn gốc Trung Quốc. Các phân tích quốc phòng gần đây cũng xem khả năng này như một dấu hiệu cho thấy sự phụ thuộc truyền thống vào công nghiệp quốc phòng Nga có thể đang giảm dần. (Meta Defense)
5. J-10CE có thể khiến kế hoạch Su-30SM của Nga gặp khó
Một chi tiết đáng chú ý khác là Uzbekistan từng được liên hệ với kế hoạch mua Su-30SM của Nga. Defense Express nhận định sự xuất hiện của J-10CE có thể cho thấy Moscow đứng trước nguy cơ mất một khách hàng tiêm kích tiềm năng vào tay Bắc Kinh. (Defense Express)
Nếu điều này trở thành hiện thực, tác động sẽ vượt xa giá trị của 24 máy bay. Nga có thể mất một phần lợi thế về tiêu chuẩn trang bị, phụ tùng, đào tạo và bảo dưỡng mà nước này xây dựng tại Trung Á trong nhiều thập niên.
Trong khi đó, Trung Quốc sẽ có cơ hội chứng minh rằng J-10CE không chỉ là sản phẩm dành cho Pakistan mà có khả năng trở thành một nền tảng xuất khẩu cạnh tranh tại nhiều thị trường.
6. Hình ảnh mới vẫn chưa phải bằng chứng cuối cùng
Bức ảnh xuất hiện trong tháng 8/2026 là chi tiết khiến câu chuyện trở nên đáng chú ý hơn. Nhà nghiên cứu hàng không quân sự Trung Quốc Andreas Rupprecht mô tả nó là hình ảnh có khả năng cho thấy một chiếc J-10CE dành cho Uzbekistan. Tuy nhiên, máy bay được chụp tại Trung Quốc và các dấu hiệu nhận dạng không đủ rõ để độc lập xác minh quốc gia tiếp nhận. (Blog Quốc Phòng)
Điều này tạo ra khác biệt quan trọng giữa bằng chứng gián tiếp và xác nhận chính thức. Một chiếc máy bay xuất hiện tại cơ sở sản xuất của Trung Quốc chưa đồng nghĩa nó đã được bàn giao và đưa vào trực chiến tại Uzbekistan.
Vì vậy, thông tin Uzbekistan đã nhận bốn J-10CE và có hợp đồng 24 chiếc hiện nên được mô tả là có ngày càng nhiều dấu hiệu hỗ trợ nhưng vẫn chưa được chính phủ hai nước công bố chính thức.
7. Cuộc cạnh tranh Trung Quốc và Nga tại Trung Á có thể bước sang giai đoạn mới
Nếu hợp đồng 24 J-10CE cuối cùng được xác nhận, đây có thể trở thành một trong những dấu mốc đáng chú ý nhất trong quá trình Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng quốc phòng tại Trung Á. Bắc Kinh khi đó không chỉ cạnh tranh bằng thương mại, đầu tư và hạ tầng mà còn tiến sâu vào lĩnh vực hàng không chiến đấu vốn gắn chặt với Nga từ thời Liên Xô.
Đối với Uzbekistan, lợi ích lớn nhất có thể nằm ở việc đa dạng hóa nguồn cung và hiện đại hóa lực lượng. Đối với Trung Quốc, một khách hàng J-10CE mới sẽ giúp củng cố vị thế của ngành công nghiệp hàng không quân sự trên thị trường xuất khẩu. Còn với Nga, câu chuyện đáng quan tâm nhất không phải chỉ là mất một đơn hàng tiêm kích mà là nguy cơ suy giảm dần ảnh hưởng đối với toàn bộ hệ sinh thái quốc phòng tại một khu vực từng được xem là sân sau chiến lược của Moscow.
Nếu những chiếc J-10CE mang phù hiệu Uzbekistan thực sự xuất hiện công khai trên bầu trời Trung Á, cuộc cạnh tranh Trung Quốc và Nga tại khu vực này sẽ bước sang một chương hoàn toàn khác.
