#Messer #ThaiNguyen #KhiCongNghiep #BanDan #CongNghiepBanDan #FDI #FDICongNgheCao #DienTu #Nitơ #Oxy #Argon #YenBinh #SongCong #DauTu #CongNgheCao #KinhTeVietNam
Một khoản đầu tư khoảng 40 triệu USD nhưng có thể nâng công suất khí công nghiệp của Messer tại miền Bắc gần 82 phần trăm, liệu đây có phải tín hiệu cho thấy cuộc đua xây hạ tầng phục vụ bán dẫn tại Việt Nam đã bước sang giai đoạn mới?
1. Messer tăng mạnh công suất tại Thái Nguyên
Ngày 21/8/2026, Tạp chí Đầu tư Tài chính VietnamFinance dẫn thông tin về kế hoạch của Tập đoàn Messer SE & Co. KGaA của Đức đầu tư khoảng 40 triệu USD cho hai dự án mở rộng năng lực sản xuất khí công nghiệp tại Thái Nguyên.
Tại cơ sở Yên Bình, Messer dự kiến xây dựng nhà máy tách khí ASU có công suất 600 tấn mỗi ngày, cung cấp nitơ, oxy và argon. Trong khi đó, tại Sông Công, tập đoàn sẽ bổ sung nhà máy hóa lỏng nitơ công suất 300 tấn mỗi ngày.
Như vậy, tổng công suất bổ sung đạt 900 tấn mỗi ngày. So với mức khoảng 1.100 tấn mỗi ngày hiện nay, năng lực sản xuất của Messer tại miền Bắc dự kiến tăng lên khoảng 2.000 tấn mỗi ngày, tương đương mức tăng gần 81,8 phần trăm.
Chỉ tiêu Quy mô
Tổng vốn đầu tư Khoảng 40 triệu USD
ASU tại Yên Bình 600 tấn mỗi ngày
Nhà máy nitơ lỏng tại Sông Công 300 tấn mỗi ngày
Tổng công suất bổ sung 900 tấn mỗi ngày
Công suất hiện tại tại miền Bắc Khoảng 1.100 tấn mỗi ngày
Công suất sau mở rộng Khoảng 2.000 tấn mỗi ngày
Mức tăng công suất Khoảng 81,8 phần trăm
Nitơ lỏng dự kiến vận hành Giữa năm 2027
ASU dự kiến vận hành Cuối năm 2027
2. 40 triệu USD không chỉ là câu chuyện của ngành khí
Điểm đáng chú ý của khoản đầu tư không nằm đơn thuần ở quy mô vốn mà ở thời điểm Messer quyết định tăng mạnh năng lực sản xuất.
Miền Bắc Việt Nam đang hình thành cụm sản xuất điện tử và công nghệ cao lớn, kéo theo nhu cầu ngày càng cao đối với các loại khí công nghiệp có độ tinh khiết cao. Trong sản xuất bán dẫn, nitơ đặc biệt quan trọng bởi được sử dụng để tạo môi trường trơ, kiểm soát oxy và độ ẩm, hỗ trợ nhiều công đoạn xử lý wafer và hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn trong quy trình sản xuất.
Do đó, một hệ sinh thái bán dẫn không chỉ cần nhà máy chip, thiết bị quang khắc, điện ổn định, nước siêu sạch và nhân lực kỹ thuật. Hạ tầng khí công nghiệp cũng là một mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng.
Việc Messer tăng gần gấp đôi công suất tại miền Bắc có thể được nhìn nhận như một bước chuẩn bị năng lực cung ứng trước khi nhu cầu từ các dự án điện tử, bán dẫn và công nghệ cao tăng mạnh hơn.
3. Bắc Ninh và Thái Nguyên đang tạo thành vùng công nghiệp công nghệ cao đáng chú ý
Theo số liệu được Gas World dẫn lại trong thông tin do VietnamFinance công bố, Bắc Ninh đã thu hút 33 dự án liên quan tới bán dẫn với tổng vốn khoảng 2,74 tỷ USD.
Trong khi đó, Thái Nguyên từ lâu đã phát triển mạnh sản xuất điện tử. Việc Messer lựa chọn mở rộng đồng thời tại Yên Bình và Sông Công cho thấy nhà cung cấp khí công nghiệp đang đặt năng lực sản xuất gần những cụm khách hàng công nghiệp lớn thay vì chỉ mở rộng theo nhu cầu thị trường nói chung.
Đây là yếu tố quan trọng bởi với các khách hàng công nghệ cao, tính liên tục và độ ổn định của nguồn khí có thể quan trọng không kém giá thành. Một dây chuyền sản xuất có giá trị lớn không thể dễ dàng chấp nhận tình trạng thiếu nguồn cung nguyên liệu phụ trợ hoặc chất lượng khí không đạt yêu cầu.
4. Xuất khẩu điện tử tạo nền cầu rất lớn
Theo thông tin được công bố, ngành điện tử Việt Nam hiện đóng góp khoảng 165 tỷ USD, tương đương khoảng 41 phần trăm tổng kim ngạch xuất khẩu.
Nếu lấy hai con số này làm cơ sở tính toán, tổng kim ngạch xuất khẩu tương ứng vào khoảng 402 tỷ USD. Điều đó cho thấy điện tử đã trở thành một trong những trụ cột lớn nhất của hoạt động xuất khẩu Việt Nam.
Dữ liệu đáng chú ý Giá trị
Quy mô xuất khẩu điện tử Khoảng 165 tỷ USD
Tỷ trọng trong tổng xuất khẩu Khoảng 41 phần trăm
Dự án bán dẫn tại Bắc Ninh 33 dự án
Tổng vốn các dự án tại Bắc Ninh Khoảng 2,74 tỷ USD
Mục tiêu nhân lực thiết kế vi mạch năm 2030 50.000 kỹ sư
Mục tiêu nhân lực bán dẫn năm 2040 Hơn 100.000 người
Khi Việt Nam muốn dịch chuyển từ lắp ráp và đóng gói sang những khâu có giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế và chế tạo chip, yêu cầu đối với hạ tầng công nghiệp phụ trợ cũng sẽ tăng theo.
Đó là lý do khoản đầu tư của Messer đáng chú ý hơn con số 40 triệu USD thể hiện trên giấy tờ.
5. Messer đang có lợi thế thị phần đáng kể
Theo Gas World Intelligence được nguồn tin dẫn lại, Messer hiện là doanh nghiệp khí công nghiệp lớn nhất Việt Nam xét theo sản lượng, với thị phần khoảng 35 phần trăm. Formosa đứng tiếp theo với khoảng 18 phần trăm và Nippon Gases khoảng 11 phần trăm.
Doanh nghiệp Thị phần được dẫn
Messer Khoảng 35 phần trăm
Formosa Khoảng 18 phần trăm
Nippon Gases Khoảng 11 phần trăm
Thị phần của Messer theo số liệu này gần gấp đôi Formosa và cao hơn tổng thị phần của Formosa cùng Nippon Gases khoảng 6 điểm phần trăm.
Việc tiếp tục bổ sung 900 tấn công suất mỗi ngày vì vậy không chỉ phục vụ tăng trưởng chung của thị trường mà còn có khả năng củng cố vị thế cạnh tranh của Messer khi các dự án công nghệ cao mới đi vào hoạt động.
6. Cuộc cạnh tranh bán dẫn bắt đầu lan sang các ngành hạ tầng phía sau
Một điểm dễ bị bỏ qua trong làn sóng đầu tư bán dẫn là giá trị kinh tế không chỉ xuất hiện tại doanh nghiệp trực tiếp sản xuất chip.
Một nhà máy bán dẫn hoặc tổ hợp điện tử quy mô lớn có thể kéo theo nhu cầu về điện, nước công nghiệp, khí tinh khiết, hóa chất, logistics, phòng sạch, xử lý chất thải, thiết bị chính xác và dịch vụ kỹ thuật.
Khoản đầu tư của Messer là ví dụ cho hiệu ứng lan tỏa này. Khi một nhà cung cấp khí công nghiệp quốc tế tăng mạnh năng lực ngay tại khu vực tập trung sản xuất điện tử, quyết định đó đồng thời phản ánh kỳ vọng về nhu cầu công nghiệp trong nhiều năm tiếp theo.
Ông Peter Mohnen, Giám đốc điều hành Messer, cho biết khoản đầu tư thể hiện cam kết của tập đoàn đối với tăng trưởng dài hạn tại Đông Nam Á. Ông Adrien Rameaux, Giám đốc quốc gia Messer Việt Nam, cũng đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường công nghiệp triển vọng nhất Đông Nam Á.
7. Từ thu hút nhà máy sang xây dựng hệ sinh thái
Việt Nam đang đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế vi mạch vào năm 2030 và hơn 100.000 nhân lực cho ngành bán dẫn vào năm 2040. Tuy nhiên, nhân lực chỉ là một phần của bài toán.
Muốn tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn, Việt Nam cần đồng thời phát triển hạ tầng năng lượng ổn định, nguồn nước chất lượng cao, khí công nghiệp tinh khiết, logistics, công nghiệp hóa chất và hệ thống nhà cung cấp trong nước đủ năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe.
Trong bối cảnh đó, việc Messer bỏ thêm khoảng 40 triệu USD để nâng công suất miền Bắc từ 1.100 lên 2.000 tấn mỗi ngày mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một dự án khí công nghiệp thông thường.
Đây là dấu hiệu cho thấy dòng vốn đang bắt đầu đi vào những lớp hạ tầng phía sau ngành điện tử và bán dẫn. Nếu các khoản đầu tư tương tự tiếp tục xuất hiện trong điện, khí công nghiệp, hóa chất, vật liệu, phòng sạch và logistics công nghệ cao, tham vọng xây dựng hệ sinh thái bán dẫn của Việt Nam sẽ có nền tảng thực chất hơn thay vì chỉ được đo bằng số lượng dự án FDI.
Và câu hỏi đáng bàn luận nhất là liệu Việt Nam có tận dụng được làn sóng này để hình thành một mạng lưới doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, hay phần lớn giá trị của hệ sinh thái công nghệ cao vẫn tiếp tục nằm trong tay các tập đoàn FDI?
