Liệu việc khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò dầu khí có trở thành cú hích giúp Việt Nam gia tăng trữ lượng dầu khí hay vẫn cần thêm những thay đổi mạnh mẽ về cơ chế và chính sách để tạo sức hút với nhà đầu tư?
Ngày 04/08/2026, trong phiên thảo luận tại Tổ của Quốc hội về dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Petrovietnam, đã đề xuất khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm, thăm dò dầu khí, đồng thời kiến nghị phân định rõ giữa chi phí phục vụ nhiệm vụ Nhà nước với chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nội dung này được Petrovietnam và các cơ quan báo chí chính thống công bố ngày 05/08/2026.
Theo đề xuất, Quỹ rủi ro tìm kiếm, thăm dò dầu khí sẽ đóng vai trò là cơ chế tài chính hỗ trợ cho các hoạt động có mức độ rủi ro rất cao như khảo sát địa chất, khoan thăm dò tại vùng nước sâu, xa bờ và các khu vực có điều kiện địa chất phức tạp. Đặc điểm của ngành dầu khí là nhiều giếng khoan không phát hiện được trữ lượng thương mại, khiến chi phí đầu tư ban đầu rất lớn nhưng khả năng thu hồi vốn không chắc chắn. Vì vậy, nhiều quốc gia khai thác dầu khí đều áp dụng các cơ chế chia sẻ rủi ro nhằm duy trì hoạt động tìm kiếm tài nguyên mới.
Ông Lê Ngọc Sơn cũng cho rằng dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi năm 2026 đã có nhiều bước tiến về phân cấp, phân quyền và cơ chế khuyến khích đầu tư. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến cơ chế tài chính để bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp với thực tiễn của ngành dầu khí Việt Nam.
Một nội dung đáng chú ý khác là kiến nghị phân định rõ nhiệm vụ chính trị với hoạt động sản xuất kinh doanh của Petrovietnam. Theo đề xuất, những nhiệm vụ doanh nghiệp thực hiện theo yêu cầu của Nhà nước cần có cơ chế tài chính riêng, tránh ghi nhận toàn bộ vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ phản ánh chính xác hơn hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong đầu tư và quản trị tài chính.
Bảng tổng hợp các đề xuất chính
Nội dung Ý nghĩa
Khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò dầu khí Chia sẻ rủi ro tài chính cho hoạt động tìm kiếm tài nguyên mới
Phân định nhiệm vụ Nhà nước và hoạt động kinh doanh Minh bạch chi phí và đánh giá đúng hiệu quả doanh nghiệp
Hoàn thiện Luật Dầu khí sửa đổi Tăng khả năng thu hút đầu tư trong lĩnh vực dầu khí
Hỗ trợ dự án nước sâu, xa bờ Góp phần bảo đảm an ninh năng lượng lâu dài
Việc Petrovietnam đưa ra kiến nghị diễn ra trong bối cảnh nhiều mỏ dầu khí truyền thống của Việt Nam đã bước vào giai đoạn suy giảm sản lượng, trong khi các phát hiện mới ngày càng khó khăn và chi phí đầu tư cao hơn. Điều này khiến hoạt động tìm kiếm, thăm dò trở thành yếu tố then chốt để duy trì nguồn cung năng lượng trong dài hạn.
Nếu các đề xuất được tiếp thu trong quá trình hoàn thiện Luật Dầu khí sửa đổi, đây có thể trở thành một trong những thay đổi quan trọng về chính sách đối với ngành dầu khí Việt Nam, góp phần tăng khả năng huy động nguồn lực cho các dự án thăm dò mới, nâng cao năng lực tự chủ năng lượng và tạo nền tảng phát triển bền vững cho Petrovietnam cũng như toàn ngành trong những năm tới.
