Liệu Trung Quốc đang từng bước kiểm soát huyết mạch thương mại Trung Á hay các quốc gia trong khu vực vẫn còn đủ sức cân bằng ảnh hưởng kinh tế?
Nửa đầu năm 2026 ghi nhận sự tăng trưởng đáng chú ý trong quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và các nền kinh tế Trung Á. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc với 5 quốc gia Trung Á đạt khoảng 52,94 tỷ USD, tăng 6,5 phần trăm so với mức 49,70 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025.
Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ Kazakhstan, Uzbekistan và Tajikistan. Trong khi đó, kim ngạch thương mại với Kyrgyzstan và Turkmenistan lại suy giảm, cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và từng quốc gia trong khu vực.
Tổng kim ngạch thương mại Trung Quốc với Trung Á
Chỉ tiêu Sáu tháng đầu 2025 Sáu tháng đầu 2026 Thay đổi
Tổng kim ngạch 49,70 tỷ USD 52,94 tỷ USD +6,5%
Mức tăng tuyệt đối 3,24 tỷ USD
Diễn biến theo từng quốc gia
Quốc gia Xu hướng
Kazakhstan Tăng mạnh
Uzbekistan Tăng mạnh
Tajikistan Tăng
Kyrgyzstan Giảm
Turkmenistan Giảm
Kazakhstan tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc tại Trung Á. Quốc gia này đóng vai trò cửa ngõ vận tải quan trọng của Sáng kiến Vành đai và Con đường khi kết nối Trung Quốc với châu Âu thông qua các tuyến đường sắt xuyên lục địa.
Uzbekistan cũng nổi lên như một trung tâm sản xuất và logistics mới của khu vực. Việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, khai khoáng, năng lượng và chế tạo đã giúp thương mại song phương tăng trưởng nhanh hơn nhiều quốc gia lân cận.
Đối với Tajikistan, quy mô nền kinh tế còn nhỏ nhưng tốc độ tăng trưởng thương mại với Trung Quốc vẫn tích cực nhờ nhu cầu đầu tư hạ tầng, khai khoáng và năng lượng.
Ngược lại, Kyrgyzstan và Turkmenistan ghi nhận sự sụt giảm kim ngạch. Nguyên nhân có thể đến từ biến động nhu cầu nhập khẩu, thay đổi cơ cấu hàng hóa cũng như sự điều chỉnh trong hoạt động logistics và thương mại xuyên biên giới.
Vì sao Trung Á ngày càng quan trọng với Trung Quốc
Lợi thế Tác động
Vị trí địa lý Cầu nối giữa Trung Quốc và châu Âu
Tài nguyên Dầu khí, uranium, đồng và khoáng sản chiến lược
Logistics Hành lang vận tải giảm phụ thuộc đường biển
Thị trường Nhu cầu lớn về đầu tư hạ tầng và công nghiệp
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, Trung Á ngày càng giữ vai trò chiến lược đối với Trung Quốc. Khu vực này không chỉ cung cấp nguồn nguyên liệu quan trọng mà còn giúp Bắc Kinh đa dạng hóa các tuyến vận tải, giảm rủi ro từ những điểm nghẽn hàng hải và mở rộng ảnh hưởng kinh tế tại lục địa Á Âu.
Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục được duy trì, Kazakhstan và Uzbekistan nhiều khả năng sẽ tiếp tục là hai động lực tăng trưởng lớn nhất trong quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Trung Á trong những năm tới, đồng thời biến khu vực này thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới thương mại xuyên lục địa của Bắc Kinh.
#TrungQuốc #TrungÁ #Kazakhstan #Uzbekistan #Tajikistan #Kyrgyzstan #Turkmenistan #ThươngMại #XuấtNhậpKhẩu #KinhTế #ĐầuTư #Logistics #VànhĐaiVàConĐường
