Liệu những bộ pin bị cho là “hết thời” trên xe điện lại có thể tạo ra ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ VND và thay đổi hoàn toàn cách thế giới nhìn về xe điện?
Quan điểm cho rằng xe điện nhanh mất giá vì pin sẽ sớm trở thành rác thải đang dần bị thực tế bác bỏ tại Trung Quốc. Dù giá trị của chiếc xe giảm theo thời gian như mọi phương tiện khác, bộ pin bên trong lại đang chứng minh giá trị lâu dài khi có thể tiếp tục phục vụ nhiều mục đích khác sau khi không còn phù hợp để lắp trên ô tô.
Thay vì kết thúc vòng đời sau khi dung lượng giảm xuống khoảng 70 đến 80 phần trăm, phần lớn pin xe điện vẫn còn đủ khả năng hoạt động trong nhiều năm ở các ứng dụng không yêu cầu công suất cao. Điều này mở ra thị trường “vòng đời thứ hai” cho pin với giá trị kinh tế đáng kể.
Một bộ pin sau khi tháo khỏi xe điện có thể được kiểm tra, phân loại và tái sử dụng trong nhiều lĩnh vực như lưu trữ điện mặt trời, điện gió, hệ thống dự phòng cho trung tâm dữ liệu, trạm sạc nhanh, nhà máy, hộ gia đình hoặc các hệ thống UPS công nghiệp.
Bảng so sánh vòng đời pin xe điện
Giai đoạn Ứng dụng Giá trị
Sử dụng trên xe điện Cung cấp năng lượng cho phương tiện Hiệu suất cao nhất
Vòng đời thứ hai Lưu trữ năng lượng cho điện mặt trời, điện gió, UPS Tiếp tục tạo doanh thu trong nhiều năm
Cuối vòng đời Thu hồi lithium, nickel, cobalt, đồng và các vật liệu quý Quay trở lại sản xuất pin mới
Điểm khác biệt lớn giữa pin xe điện và nhiều thiết bị điện tử tiêu dùng nằm ở quy mô giá trị vật liệu. Một bộ pin xe điện chứa lượng lớn lithium, nickel, cobalt, đồng, nhôm và nhiều nguyên liệu quan trọng. Ngay cả khi không còn phù hợp để sử dụng, các vật liệu này vẫn có thể được thu hồi với giá trị kinh tế cao thông qua công nghệ tái chế hiện đại.
Bảng so sánh xe điện và điện thoại thông minh
Tiêu chí Xe điện Điện thoại thông minh
Tuổi thọ pin ban đầu Khoảng 10 đến 20 năm tùy công nghệ và cách sử dụng Khoảng 3 đến 5 năm
Có thể tái sử dụng Rất cao Hạn chế
Giá trị vật liệu sau sử dụng Cao Thấp hơn đáng kể
Khả năng lưu trữ năng lượng Phù hợp quy mô lớn Không phù hợp
Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu cả về sản xuất xe điện lẫn phát triển chuỗi tái sử dụng pin. Nhiều doanh nghiệp đã xây dựng hệ sinh thái khép kín từ thu hồi, đánh giá chất lượng, tái sử dụng đến tái chế vật liệu. Điều này không chỉ giảm áp lực môi trường mà còn giúp giảm phụ thuộc vào nguồn khai thác khoáng sản mới.
Đối với người tiêu dùng, việc xe điện mất giá không đồng nghĩa bộ pin trở nên vô giá trị. Ngược lại, pin đang dần được xem là một tài sản năng lượng có thể tạo ra giá trị trong nhiều giai đoạn khác nhau. Xu hướng này có thể thay đổi cách định giá xe điện trong tương lai, khi giá trị còn lại của bộ pin được tính đến nhiều hơn thay vì chỉ nhìn vào giá bán lại của chiếc xe.
Nếu mô hình này tiếp tục mở rộng, pin xe điện sẽ không còn bị xem là rác thải công nghệ mà trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế tuần hoàn, góp phần giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch trên quy mô toàn cầu.
