Một doanh nghiệp lọc dầu Việt Nam có thể biến khủng hoảng địa chính trị thành cơ hội tăng trưởng kỷ lục, hay đây chỉ là kết quả nhất thời nhờ giá dầu tăng cao?
Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam, BSR, ghi nhận kết quả sản xuất kinh doanh cao nhất kể từ khi đi vào hoạt động trong 6 tháng đầu năm 2026, bất chấp thị trường dầu mỏ thế giới liên tục biến động bởi xung đột tại Trung Đông, rủi ro gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, chi phí logistics tăng và tỷ giá USD/VND duy trì ở mức cao.
Doanh thu hợp nhất của BSR ước đạt 100.922 tỷ đồng, tăng khoảng 45% so với cùng kỳ năm 2025. Số nộp ngân sách nhà nước đạt 5.871 tỷ đồng. Sản lượng sản xuất vượt 4,05 triệu tấn, trong khi sản lượng tiêu thụ đạt hơn 4,03 triệu tấn. Nhà máy Lọc dầu Dung Quất duy trì vận hành ổn định với công suất quy đổi bình quân khoảng 124% công suất thiết kế, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động.
Chỉ tiêu 6 tháng đầu năm 2026 Kết quả
Doanh thu hợp nhất 100.922 tỷ đồng
Tăng trưởng so với cùng kỳ Khoảng 45%
Nộp ngân sách nhà nước 5.871 tỷ đồng
Sản lượng sản xuất Hơn 4,05 triệu tấn
Sản lượng tiêu thụ Hơn 4,03 triệu tấn
Công suất quy đổi bình quân Khoảng 124%
Số giờ công an toàn Hơn 57,5 triệu giờ
Sức chứa dầu thô sau khi hoàn thành bể số 9 585.000 m³
Kết quả trên được hình thành trong bối cảnh giá dầu Brent bình quân 6 tháng đầu năm đạt khoảng 93,54 USD mỗi thùng, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Giá dầu và chênh lệch giá giữa dầu thô với các sản phẩm xăng, dầu diesel, nhiên liệu hàng không tại châu Á cùng duy trì ở mức thuận lợi, qua đó cải thiện đáng kể biên lợi nhuận chế biến của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.
Theo số liệu công bố tại hội nghị sơ kết, diễn biến giá dầu và biên lợi nhuận chế biến đóng góp khoảng 26.765 tỷ đồng, tương đương 85,6% phần doanh thu tăng thêm so với cùng kỳ năm 2025. Các giải pháp điều hành, tối ưu cơ cấu nguyên liệu, sản phẩm, tồn kho và chi phí đóng góp thêm khoảng 1.261 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý là BSR không chỉ hưởng lợi thụ động từ giá dầu. Khi căng thẳng địa chính trị leo thang, doanh nghiệp nhanh chóng thành lập tổ công tác do Tổng Giám đốc Nguyễn Việt Thắng trực tiếp chỉ đạo, theo dõi thị trường liên tục và xây dựng 15 kịch bản điều hành cho các tình huống ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
Các kịch bản tập trung vào bảo đảm nguồn dầu thô, điều chỉnh kế hoạch nhập hàng, kiểm soát tồn kho, quản trị dòng tiền, phòng ngừa rủi ro giá và lựa chọn cơ cấu sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. BSR tăng sản lượng Jet A-1, dầu diesel và những sản phẩm có giá trị kinh tế cao, đồng thời mở rộng hoạt động gia công bên ngoài Nhà máy Lọc dầu Dung Quất để nâng công suất quy đổi toàn hệ thống lên 124%.
Chiến lược này cho thấy năng lực quản trị biến động đã trở thành yếu tố quyết định. Trong ngành lọc dầu, doanh thu lớn không đồng nghĩa lợi nhuận chắc chắn bởi giá nguyên liệu đầu vào, giá sản phẩm đầu ra, chi phí tồn kho, tỷ giá và vận chuyển có thể thay đổi mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Việc vận hành công suất cao chỉ hiệu quả khi doanh nghiệp đồng thời kiểm soát được cơ cấu dầu thô, lịch nhập hàng, sản lượng xuất bán và mức tồn kho an toàn.
BSR cũng đạt hơn 57,5 triệu giờ công an toàn, cho thấy sản lượng kỷ lục không được đánh đổi bằng việc nới lỏng các tiêu chuẩn vận hành. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với một tổ hợp lọc hóa dầu có hệ thống thiết bị hoạt động liên tục trong điều kiện nhiệt độ, áp suất và mức độ rủi ro cao.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh truyền thống, BSR đang thúc đẩy chuyển dịch sang nhiên liệu xanh và sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Nhà máy Ethanol Dung Quất được khôi phục hoạt động để cung ứng E100 cho chương trình nhiên liệu sinh học quốc gia. Từ tháng 5 năm 2026, doanh nghiệp chính thức sản xuất và cung ứng rộng rãi xăng sinh học E10 RON95.
Việc phát triển xăng E10 có ý nghĩa lớn trong bối cảnh Việt Nam cần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hạ phát thải và tạo thêm đầu ra cho nguồn nguyên liệu sinh học trong nước. Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình còn phụ thuộc vào khả năng bảo đảm nguồn ethanol ổn định, chất lượng đồng đều, giá thành cạnh tranh và hệ thống phân phối đủ rộng.
BSR cũng được Petrovietnam yêu cầu nghiên cứu sâu hơn về nhiên liệu hàng không bền vững SAF, mở rộng lĩnh vực hóa dầu và tăng cường liên kết với Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Nếu thực hiện hiệu quả, định hướng này có thể giúp doanh nghiệp giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu truyền thống và tham gia vào các phân khúc có giá trị cao hơn.
Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã bước sang giai đoạn triển khai EPC. Đây là dự án có ý nghĩa chiến lược đối với khả năng nâng công suất, đa dạng hóa nguồn dầu thô đầu vào, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao.
Tuy nhiên, dự án cũng đối mặt với áp lực lớn từ giá vật tư, thiết bị công nghiệp, chi phí vận chuyển và biến động tỷ giá. BSR cần kiểm soát chặt tiến độ, tổng mức đầu tư, chất lượng nhà thầu và khả năng đồng bộ giữa hệ thống hiện hữu với phần mở rộng. Bất kỳ sự chậm trễ hoặc đội vốn nào cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính trong nhiều năm.
Trong quản trị vận hành, BSR đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Digital Twin và công nghệ in 3D. Digital Twin cho phép xây dựng mô hình số của thiết bị và dây chuyền sản xuất, hỗ trợ theo dõi trạng thái vận hành, dự báo hư hỏng và tối ưu kế hoạch bảo dưỡng. Công nghệ in 3D có thể rút ngắn thời gian chế tạo một số chi tiết thay thế, giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu và hạn chế thời gian dừng máy.
Việc hoàn thành bể chứa dầu thô số 9 đã nâng tổng sức chứa lên 585.000 m³, giúp BSR tăng khả năng dự trữ nguyên liệu, chủ động hơn trước rủi ro gián đoạn vận tải và linh hoạt lựa chọn thời điểm nhập dầu. Hệ thống xuất xe bồn được nâng cấp, tăng năng lực xuất bán khoảng 45%, góp phần giảm áp lực tại khâu giao nhận và nâng hiệu quả chuỗi cung ứng.
BSR còn ghi dấu ấn khi đổi tên thành Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam, được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, tiếp tục nằm trong Top 10 doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh và đưa cổ phiếu BSR vào rổ VN30 sau khi chuyển niêm yết sang Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2025.
Dù kết quả nửa đầu năm rất tích cực, triển vọng 6 tháng cuối năm vẫn chứa nhiều biến số. Giá dầu có thể giảm nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt hoặc nguồn cung toàn cầu tăng. Biên lợi nhuận lọc dầu có nguy cơ thu hẹp khi các nhà máy trong khu vực nâng công suất. Nhu cầu tiêu thụ xăng dầu cũng có thể chịu ảnh hưởng từ tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ và xu hướng chuyển dịch sang phương tiện điện.
Yếu tố hỗ trợ tăng trưởng Rủi ro cần kiểm soát
Công suất vận hành cao Biến động mạnh của giá dầu
Biên lợi nhuận lọc dầu thuận lợi Nguy cơ dư cung sản phẩm
Nhu cầu Jet A-1 và diesel tăng Chi phí logistics và bảo hiểm
Mở rộng xăng E10 và nhiên liệu xanh Tỷ giá USD/VND ở mức cao
Nâng cấp hệ thống tồn trữ và xuất bán Rủi ro tiến độ dự án EPC
Ứng dụng AI và Digital Twin Chi phí thiết bị, vật tư tăng
Thành tích của BSR trong nửa đầu năm 2026 phản ánh sự kết hợp giữa điều kiện thị trường thuận lợi, công suất vận hành cao, khả năng phản ứng nhanh và sức mạnh liên kết trong chuỗi giá trị Petrovietnam. Quan trọng hơn, doanh nghiệp đã duy trì được dòng cung ứng xăng dầu trong giai đoạn thị trường quốc tế nhiều rủi ro, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Thách thức lớn nhất hiện nay không còn là lập thêm một kỷ lục doanh thu ngắn hạn, mà là chuyển hóa nguồn lực tích lũy được thành năng lực cạnh tranh dài hạn, hoàn thành dự án nâng cấp đúng tiến độ, mở rộng hóa dầu, phát triển nhiên liệu xanh và duy trì hiệu quả khi chu kỳ giá dầu đảo chiều.
