Liệu nếu không có tầm nhìn từ năm 1959, Việt Nam hôm nay có thể xây dựng được một ngành công nghiệp dầu khí đủ sức trở thành trụ cột của nền kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia?
Ngày 21 tháng 7 năm 2026, bài viết nhìn lại hành trình 67 năm Petrovietnam thực hiện mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể từ chuyến thăm thành phố Baku thuộc Azerbaijan vào ngày 23 tháng 7 năm 1959. Trong chuyến thăm này, Người khẳng định Việt Nam có biển, nhất định sẽ có dầu và sau khi đất nước hòa bình cần xây dựng những khu công nghiệp dầu khí mạnh như Baku. Từ một định hướng chiến lược trong bối cảnh đất nước còn chiến tranh, ngành dầu khí Việt Nam đã phát triển thành một hệ sinh thái công nghiệp năng lượng hoàn chỉnh.
Suốt gần bảy thập kỷ, Petrovietnam đã chuyển mình từ lực lượng thăm dò ban đầu thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam với chuỗi giá trị trải dài từ tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí đến lọc hóa dầu, khí, điện, phân bón, dịch vụ kỹ thuật và đầu tư năng lượng. Không chỉ tạo nguồn thu lớn cho ngân sách, Petrovietnam còn góp phần quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển công nghiệp nền tảng và khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển thông qua hệ thống công trình ngoài khơi.
Một trong những dấu mốc nổi bật là ngày 4 tháng 6 năm 2026, Liên doanh Vietsovpetro chính thức đạt sản lượng khai thác lũy kế 255 triệu tấn dầu tại Lô 09-1. Thành quả này tiếp nối cột mốc lịch sử đạt 1 triệu tấn dầu vào ngày 29 tháng 12 năm 1988, khẳng định vai trò của Vietsovpetro trong sự phát triển của ngành dầu khí Việt Nam.
Bảng các dấu mốc tiêu biểu của ngành dầu khí Việt Nam
Thời điểm Sự kiện
23 tháng 7 năm 1959 Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Baku và định hướng xây dựng ngành dầu khí Việt Nam
Năm 1961 Thành lập Đoàn Thăm dò Dầu lửa 36
Năm 1981 Đưa dòng khí công nghiệp đầu tiên tại Tiền Hải vào khai thác
29 tháng 12 năm 1988 Vietsovpetro đạt mốc 1 triệu tấn dầu khai thác
4 tháng 6 năm 2026 Vietsovpetro đạt 255 triệu tấn dầu khai thác tại Lô 09-1
Theo PetroTimes, giá trị lớn nhất Petrovietnam tạo dựng không chỉ nằm ở dầu thô hay khí tự nhiên mà còn ở năng lực làm chủ công nghệ, đội ngũ nhân lực chất lượng cao và hệ thống công nghiệp hiện đại. Nhiều công trình quy mô quốc gia như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, các tổ hợp khí điện đạm, hệ thống đường ống dẫn khí và các công trình biển đã hình thành chuỗi giá trị năng lượng hoàn chỉnh, đồng thời tạo động lực phát triển cho hàng loạt lĩnh vực cơ khí, xây dựng, vận tải và dịch vụ kỹ thuật.
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu, Petrovietnam cũng đang thay đổi chiến lược phát triển. Nếu trước đây trọng tâm là khai thác tài nguyên thì hiện nay mục tiêu được mở rộng sang kiến tạo năng lượng, công nghiệp và tri thức. Điều này phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bảng so sánh định hướng phát triển của Petrovietnam
Giai đoạn truyền thống Giai đoạn chuyển đổi
Khai thác dầu và khí Phát triển hệ sinh thái năng lượng
Tập trung tài nguyên Tập trung tri thức và công nghệ
Bảo đảm nguồn cung nhiên liệu Bảo đảm an ninh năng lượng đa nguồn
Giá trị từ khai thác Giá trị từ đổi mới sáng tạo và công nghệ
Phát triển ngành dầu khí Phát triển tập đoàn công nghiệp năng lượng toàn diện
Một điểm nhấn quan trọng được nhấn mạnh trong bài viết là yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực quản trị để đáp ứng đặc thù của ngành năng lượng với chu kỳ đầu tư dài, vốn lớn và rủi ro cao. Việc tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, tăng quyền tự chủ và rút ngắn quá trình ra quyết định được xem là điều kiện quan trọng để Petrovietnam tiếp tục phát triển trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.
Thông điệp Tổng Bí thư Tô Lâm gửi tới Petrovietnam với tám chữ “Tiên phong - Vượt trội - Bền vững - Toàn cầu” được xem là định hướng phát triển trong giai đoạn mới. Theo đó, Petrovietnam không chỉ giữ vai trò bảo đảm an ninh năng lượng mà còn hướng tới trở thành tập đoàn công nghiệp năng lượng hiện đại có khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới, đóng góp vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào giữa thế kỷ XXI.
